Wielka kontrowersja w Rezerwie Federalnej: kiedy powinien zakończyć się kadencja „trzeciej osoby” Williamsa?

Wewnątrz Rezerwy Federalnej trwa debata dotycząca rzadko publicznie dyskutowanej zasady — kiedy Prezes Nowojorskiego Banku Rezerwy Federalnej, John Williams, powinien ustąpić ze stanowiska; w tle tej debaty ujawnia się głębsza walka o władzę między Waszyngtonem a poszczególnymi oddziałami Fed.

Jak donosi Bloomberg, powołując się na osoby zaznajomione ze sprawą, oś sporu dotyczy tego, czy Williams może pełnić funkcję do czerwca 2028 roku (wtedy upłynie pełne 10 lat jego kadencji), czy też wewnętrzne regulacje zmuszą go do wcześniejszego odejścia w czerwcu 2027 roku, kiedy skończy 65 lat.

Sam Williams wyraźnie stwierdził, że spodziewa się pełnić urząd do czerwca 2028 roku.

Moment tej debaty jest niezwykle wrażliwy. Jeśli Williams odejdzie rok wcześniej, obecny przewodniczący Fed, Walsh, zyskałby wyjątkową okazję do wcześniejszego wpłynięcia na wybór nowego lidera jednego z najważniejszych regionalnych stanowisk w systemie Rezerwy Federalnej.

Analitycy podkreślają, że w sytuacji rosnącej ostrożności regionalnych oddziałów Fed wobec wzmożonej kontroli ze strony Waszyngtonu, skrócenie kadencji Williamsa zostałoby przez opinię publiczną odebrane jako polityczna manipulacja.

Wewnętrzne zasady Fed wymagają, aby prezesi oddziałów regionalnych przechodzili na emeryturę w wieku 65 lat, jednak jeśli w chwili objęcia stanowiska mają ponad 55 lat, mogą zwykle otrzymać zgodę na pełne 10 lat kadencji.

W 2017 roku Rada Dyrektorów Nowojorskiego Fed jednogłośnie przegłosowała odstępstwo od tej zasady, pozwalając ówczesnemu prezesowi, Williamowi Dudleyowi, pozostać na stanowisku po ukończeniu 65 lat w styczniu 2018 roku — Dudley przeszedł na emeryturę w czerwcu tego samego roku.

Kluczowym punktem w dyskusji o odejściu Williamsa jest to, czy jego wcześniejsza kadencja jako prezesa Fed San Francisco (2011–2018) powinna być wliczana do jego 10-letniego limitu. Jeśli tak, 10-letni okres kończy się w 2028 roku; jeśli nie, okres liczy się od momentu objęcia kierownictwa w nowojorskim Fed w 2018 roku.

Według doniesień Bloomberga, historyk Fed oraz wykładowca Uniwersytetu Pensylwanii, Peter Conti-Brown, uważa, że odpowiednie przepisy pozwalają na obie interpretacje, ale ostateczne rozstrzygnięcie należy do Rady w Waszyngtonie, która może narzucić swoją decyzję poprzez odwołanie ze stanowiska.

Conti-Brown przewiduje, że Rada ostatecznie uniknie otwartego konfliktu i pozwoli Williamsowi pełnić funkcję do 2028 roku. Jak podkreśla: "W przeciwnym razie posunięcie takie byłoby odebrane jako pośrednie zwolnienie Johna Williamsa w sytuacji, gdy oddziały regionalne Fed już i tak ostrożnie patrzą na przejmowanie władzy przez Waszyngton."

Ekonomista Monetary Policy Analytics, Derek Tang, również wymienia w najnowszym raporcie dla klientów dwie potencjalne daty odejścia Williamsa, komentując: "Już sam fakt, że te kwestie w ogóle są podnoszone, jest bardzo nietypowy."

Po 15 latach w Rezerwie Federalnej Williams stał się najbardziej doświadczonym z obecnych urzędników — wyprzedzając pod tym względem nawet Powella (który, choć ustąpił ze stanowiska przewodniczącego, nadal jest członkiem Rady).

Williams uzyskał tytuł doktora ekonomii na Uniwersytecie Stanforda w 1994 roku i po studiach dołączył do siedziby Fed w Waszyngtonie. W 2002 roku przeszedł do Fed w San Francisco, w 2009 roku został dyrektorem ds. badań, a w 2011 roku, po tym jak jego mentor Janet Yellen przeniosła się do Waszyngtonu jako zastępca przewodniczącego, objął stanowisko prezesa oddziału w San Francisco.

W 2018 roku Williams przeszedł do Nowego Jorku, stając się kluczowym sojusznikiem Powella w polityce pieniężnej oraz wspólnie z przewodniczącym i jego zastępcą współtworząc rdzeń kierownictwa Fed.

Prezes nowojorskiego oddziału Fed jest jedynym szefem banku regionalnego posiadającym stałe prawo głosu w Federalnym Komitecie do spraw Otwartego Rynku, jednocześnie będąc "oczami i uszami" Fed na Wall Street oraz odgrywając kluczową rolę podczas kryzysów finansowych.

Wśród osiągnięć naukowych Williamsa wymienić można wspólnie z nieżyjącym już ekonomistą Thomasem Laubachem opracowanie modelu szacowania "neutralnej stopy procentowej" — czyli poziomu stóp niepobudzającego ani niehamującego gospodarki; model ten jest obecnie szeroko stosowany w branży.

W obliczu rzadkich publicznych wypowiedzi Walsha o perspektywach gospodarki i ścieżce stóp procentowych, słowa Williamsa mają dla rynku szczególne znaczenie.

Zgodnie z doniesieniami, 29 września tego roku Williams stwierdził, że "późniejsza podwyżka stóp w tym roku" może być stosowna, a jego wypowiedź natychmiast skłoniła rynek do przeorientowania oczekiwań — kontrakty futures na federalne stopy funduszy pokazały, że prawdopodobieństwo podwyżki w październiku spadło z około 70% do 50%.

Warto zwrócić uwagę, że sposób powoływania prezesa nowojorskiego Fed różni się od wyboru członków Zarządu. Tych ostatnich nominuje Prezydent USA, a ich kandydaturę zatwierdza Senat, podczas gdy prezesów oddziałów regionalnych wybierają członkowie rad dyrektorów poszczególnych banków, a następnie aprobuje ich siedmioosobowa Rada.

Obecnie Rada Dyrektorów Nowojorskiego Fed nie ogłosiła jeszcze formalnego rozpoczęcia procesu wyboru nowego prezesa, choć takie postępowania zwykle trwają kilka miesięcy.