Quyết định xu hướng thị trường tuần sau! “Ẩn số lớn nhất” của cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ: Đảng Cộng hòa bất ngờ giữ vững Thượng viện vs Đảng Dân chủ giành trên 53 ghế

Chỉ còn chưa đầy một tuần nữa là đến ngày bỏ phiếu, quyền kiểm soát Thượng viện đã trở thành biến số quan trọng nhất quyết định xu hướng của thị trường chứng khoán Mỹ. Citi cho rằng, dự đoán về làn sóng xanh đã cơ bản được thị trường hấp thụ, rủi ro thực sự của thị trường nằm ở hai kịch bản cực đoan: Đảng Cộng hòa bất ngờ giữ vững Thượng viện, hoặc Đảng Dân chủ vượt kỳ vọng giành trên 53 ghế.

Citi Research đã công bố báo cáo chiến lược thị trường chứng khoán Mỹ vào ngày 30 tháng 10, nêu rõ kịch bản Đảng Dân chủ quét sạch cả hai viện hiện là kịch bản có xác suất cao nhất và tiếp tục gia tăng gần đây, kỳ vọng này phần lớn đã được phản ánh trong định giá hiện tại của thị trường chứng khoán Mỹ. Tuy nhiên, nhiều kết quả thăm dò ở các ghế Thượng viện chủ chốt vẫn nằm trong phạm vi sai số, việc Đảng Cộng hòa giữ vững Thượng viện không phải là không thể xảy ra.

Nhà chiến lược của Citi - Scott T Chronert và Patrick Galvin cho rằng, Nếu Đảng Cộng hòa giữ vững Thượng viện, thị trường chứng khoán Mỹ có thể nhận được hỗ trợ bổ sung vào cuối năm; ngược lại, nếu Đảng Dân chủ giành trên 53 ghế, thị trường sẽ bắt đầu hấp thụ sớm rủi ro tăng thuế doanh nghiệp cho cuộc bầu cử năm 2028, gây áp lực lên định giá cổ phiếu.

Hai kịch bản hướng đến xu hướng thị trường hoàn toàn trái ngược, khiến kết quả bầu cử Thượng viện trở thành biến số cốt lõi chi phối xu hướng của thị trường chứng khoán Mỹ tuần tới. Diễn biến tương đối của các ngành tài chính và ngành y tế, tiến độ xây dựng trung tâm dữ liệu AI cũng như triển vọng đàm phán về ngân sách và trần nợ năm 2027 đều sẽ được định giá lại tùy thuộc vào kết quả bầu cử.

Xác suất Đảng Dân chủ lật đổ Thượng viện đã gia tăng liên tục trong những tháng qua, và tuần này khi dữ liệu bầu cử sớm được công bố, động lực của thị trường dự đoán lại tiếp tục nghiêng về Đảng Dân chủ. Tuy nhiên, Citi nhấn mạnh rằng kết quả này còn lâu mới chắc chắn.

Xét về phân bổ ghế, nếu không tính các bang tranh chấp, dự kiến Đảng Dân chủ hiện có thể giành được 53 ghế, Đảng Cộng hòa 47 ghế. Song có tới 16 ghế Thượng viện chủ chốt được RealClearPolitics xếp vào tình trạng cạnh tranh khốc liệt, trong đó 9 ghế là "thực sự tranh chấp". Dữ liệu mới nhất từ nền tảng dự đoán Kalshi cho thấy, những ghế ở Texas (D +72%), Michigan (D +74%), Ohio (D +70%) hiện Đảng Dân chủ dẫn trước, nhưng khoản cách không phải là áp đảo. Các ghế ở Iowa, Nebraska vẫn do Đảng Cộng hòa nắm nhẹ lợi thế.

Citi chỉ ra rằng, nếu nhiều bang tranh chấp có sai số thăm dò đồng thời mang tính hệ thống, kết quả hoàn toàn có thể nghiêng về một phía, khiến bản đồ Thượng viện thay đổi từ "Đảng Cộng hòa giữ vững" sang "Đảng Dân chủ thắng lớn vượt kỳ vọng".

Tỷ lệ ủng hộ của Trump là tham chiếu cốt lõi để hiểu bối cảnh này. Dữ liệu của Citi cho thấy, tỷ lệ ủng hộ ròng của Trump hiện vào khoảng -21.7%, là mức thấp nhất trong vòng 20 năm qua đối với ứng viên của đảng cầm quyền trước kỳ bầu cử giữa kỳ. Thăm dò phiếu phổ biến hiện Đảng Dân chủ dẫn trước khoảng D+8.1, tương tự mức D+7.3 của năm 2018. Citi nhận định, cục diện hiện tại giống nhất với cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2006 khi Bush cầm quyền - khi đó Đảng Dân chủ tăng ròng 31 ghế ở Hạ viện, 6 ghế ở Thượng viện, giành kiểm soát cả hai viện.

Về phía Hạ viện, Citi về cơ bản xác định sẽ chuyển sang Đảng Dân chủ kiểm soát, và kết quả này đã được thị trường dự đoán đầy đủ. Hiện Đảng Cộng hòa chỉ có số ghế đa số nhẹ, mà việc mất ghế ở Hạ viện trong bầu cử giữa nhiệm kỳ là điều thường gặp trong lịch sử với đảng cầm quyền.

Citi cho rằng kết quả Hạ viện tự thân chỉ có ảnh hưởng biên nhỏ lên thị trường, quan trọng là mức độ thắng lợi của Đảng Dân chủ. Nếu Đảng Dân chủ kiểm soát Hạ viện với đa số nhỏ, các nghị sĩ sẽ buộc phải bỏ phiếu theo đường lối đảng nghiêm ngặt; nếu Đảng Dân chủ thắng lớn, một số nghị sĩ sẽ có không gian linh hoạt hơn để phát biểu theo lợi ích khu vực trên những vấn đề trọng yếu, điều này sẽ tăng xác suất Đảng Dân chủ giữ được những ghế này trong bầu cử 2028.

Nói cách khác, mức độ thắng của Đảng Dân chủ ở bầu cử giữa kỳ Hạ viện càng lớn, trong điều kiện các yếu tố khác không đổi, xác suất thực hiện "làn sóng xanh" năm 2028 cũng sẽ tăng theo.

Tình hình Thượng viện phức tạp hơn nhiều. Citi đặc biệt chỉ ra, nhiệm kỳ của ghế Thượng viện là sáu năm, lợi thế của ghế được xác lập ở kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cục diện kiểm soát Thượng viện năm 2028. Đến năm 2028, Đảng Dân chủ phải tái tranh cử ở phần lớn ghế thuộc khu vực an toàn, do đó nếu năm nay Đảng Dân chủ giành được trên 53 ghế, xác suất giữ đa số Thượng viện năm 2028 sẽ tăng đáng kể, tiếp tục củng cố khả năng quét sạch hai viện.

• Kịch bản 1: Đảng Cộng hòa giữ vững Thượng viện

Citi cho rằng, do thị trường hiện đã định giá cao cho làn sóng xanh, Đảng Cộng hòa bất ngờ giữ Thượng viện sẽ là cú chấn động tích cực, thúc đẩy thị trường chứng khoán mùa cuối năm.

Ở cấp ngành, chiến lược "mua ngành y tế/bán ngành tài chính" mà Citi từng khuyến nghị đã cơ bản được thực hiện. Nếu Đảng Cộng hòa giữ Thượng viện, ngành tài chính và ngân hàng dự kiến sẽ có cú bật chiến thuật - vì kiểm soát ghế Chủ tịch Ủy ban Thượng viện trực tiếp ảnh hưởng tới định hướng giám sát tài chính, đồng thời có quyền phê duyệt người kế nhiệm Chủ tịch Fed (ông Powell sẽ hết nhiệm kỳ trong năm nay). Với ngành y tế, việc Hạ viện lật đổ đã mở đường cho tăng chi phí y tế, nhưng kết quả Thượng viện sẽ quyết định phạm vi đàm phán ngân sách.

• Kịch bản 2: Đảng Dân chủ giành trên 53 ghế

Ở kịch bản này, Citi dự đoán thị trường chứng khoán Mỹ sẽ chịu áp lực bổ sung ở cả ngắn hạn lẫn trung và dài hạn.

Ngắn hạn, tâm lý thị trường sẽ chịu áp lực; về dài hạn, nhà đầu tư sẽ bắt đầu hấp thụ sớm rủi ro tăng thuế doanh nghiệp cho bầu cử năm 2028 - điều này đồng thuận cao với quan điểm chính sách của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử 2024. Citi còn cho biết, các đàm phán ngân sách và trần nợ cho năm 2027 sẽ trở lại tâm điểm: Đảng Dân chủ có thể thúc đẩy phục hồi chi tiêu y tế, Đảng Cộng hòa thì thiên về tăng chi tiêu quốc phòng, áp lực mở rộng thâm hụt sẽ gia tăng, dù hiệu ứng tích cực từ kích thích tài khóa có thể bù đắp phần nào.

Citi chỉ ra rằng, kết quả bầu cử thống đốc và địa phương có thể gây ảnh hưởng lan tỏa đến tiến độ xây dựng trung tâm dữ liệu AI, nhà đầu tư cần đặc biệt chú ý.

Thị trường dự đoán cho thấy, Đảng Dân chủ có thể giành thắng lợi ở nhiều cuộc bầu cử thống đốc, bao gồm Wisconsin, Ohio, Michigan, Nevada. Thống đốc Đảng Dân chủ thường có quan điểm thận trọng hơn về cấp phép xây dựng trung tâm dữ liệu và quy hoạch vùng, điều này sẽ gia tăng rào cản hành chính khi triển khai dự án trung tâm dữ liệu.

Citi lấy Texas làm ví dụ: dù thống đốc đương nhiệm Abbott (Đảng Cộng hòa) đang dẫn đầu thăm dò, song ứng viên Thượng viện liên bang Paxton (Đảng Cộng hòa) lại sụt giảm tỷ lệ ủng hộ, tạo khả năng chia phiếu, khiến Texas trở thành bang cạnh tranh. Nếu Texas cuối cùng nghiêng về Đảng Dân chủ, tác động lên logic đầu tư AI sẽ là trường hợp đại diện nhất trong các động thái đơn lẻ của từng bang.

Citi cũng nhấn mạnh, áp lực trên chủ yếu thể hiện ở việc kéo dài tiến độ cung cấp, chứ không phải hủy bỏ kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu đã có, nên cú sốc lên cơ bản ngành ở dài hạn là khá hạn chế. Ngoài ra, quan ngại về áp lực tài trợ cho hạ tầng của chính phủ Đảng Dân chủ có thể lại được giải tỏa phần nào, tạo ra lực đối ứng tích cực cho phía nguồn vốn xây dựng.

Citi tổng kết rằng, kết quả bầu cử giữa kỳ khó có khả năng gây tác động tức thời lên cơ bản của thị trường chứng khoán Mỹ, việc đảo chiều tâm lý và kỳ vọng về chính sách mới là kênh truyền dẫn chủ yếu đến thị trường.

Nếu Đảng Cộng hòa giữ Thượng viện, Citi dự đoán sẽ có cú bật giai đoạn, vẫn không loại trừ kịch bản này; nếu Đảng Dân chủ quét sạch hai viện, ngắn hạn sẽ là biên bất lợi, nhưng mức độ liên quan chặt chẽ với biến động của Texas. Nếu Đảng Dân chủ cuối cùng giành trên 235 ghế Hạ viện và 53 ghế Thượng viện, thị trường sẽ buộc phải nghiêm túc xem xét rủi ro tăng thuế doanh nghiệp năm 2028 và kịch bản Đảng Dân chủ cầm quyền toàn diện đi kèm mức định giá cao.